تبلیغات
هر آنچه از مدیریت میخواهید - حكمرانی خوب مفهومی نو در مدیریت دولتی
هر آنچه از مدیریت میخواهید
مدیریت یعنی كاركردن از طریق دیگران با هنر انجام دادن كارها از طریق آنان

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

حكمرانی خوب مفهومی نو در مدیریت دولتی

حكمرانی خوب مفهومی نو در مدیریت دولتی

چكیده: در سالیان اخیر، حكمرانی (حاكمیت) تبدیل به موضوعی داغ در مدیریت بخش دولتی شده است و این به‌واسط نقش مهمی است كه حكمرانی در تعیین سلامت اجتماع ایفا می كند. بدین جهت است كه دبیر كل سابق سازمان ملل، كوفی عنان ابراز می دارد: حكمرانی خوب، احتمالا" مهمترین عامل در ریشه كن كردن فقر و عامل رشد و توسعه است. در اوایل دهه 1980، كمبود بودجه، انگیز? مهم انجام اصلاحات دولتی در بسیاری از نقاط جهان بود، كه این كمبود بودجه ناشی از فشارهای بین‌المللی، (مثل بانك جهانی) و یا ناشی از خود دولتهای ملی بود. از آن زمان تاكنون، بسیاری از دولتهای ملی وضعیت بودجه‌ای مناسبتری پیدا كرده اند. هر چند كه هنوز نیاز است ارائ? خدمات بطور اقتصادی و كارآمد مدیریت شود، با این‌حال وجود انگیز? مالی برای انجام اصلاحات مدیریتی، ضعیف‌تر شده است. در حال حاضر، چالشهای دیگری بروز كرده و انگیزه‌ای برای انجام اصلاحات شده اند. یكی از این چالشها، نحوه ایجاد و شكل دهی حكمرانی خوب است .مقاله حاضر در پی شناسایی چارچوب و مفاهیم مرتبط با حكمرانی است.


مقدمه
از زمان زایش و استقلال رشته مدیریت دولتی از رشته های با پیشینه طولانی تری چون حقوق و علوم سیاسی، نظریات مختلفی جهت نحوه اداره و مدیریت بخش دولتی و فراهم آوردن رفاه بیشتر برای شهروندان از سوی اندیشمندان ارائه شده است كه در چارچوب پارادایم های زمان خود، به اظهار نظر و ارائه راه حل پرداخته اند. پارادایم عبارت است از " یك شیوه دیدن جهان" كه میان گروهی از اندیشمندان كه در یك جامعه علمی بسر می برند، دارای زبان مفهومی یكسانی بوده و نسبت به افراد بیرون از این جامعه كه دارای یك حالت سیاسی دفاعی هستند، مشترك است.(‌وارث،1380). یكی از شناخته شده ترین این پارادایم‌ها ، پارادایم " مدیریت دولتی سنتی (PA)" یا همان Public Administration است كه بوروكراسی وبر جزء لاینفك آن به‌شمار می آید. این پارادایم یا جریان فكری تا اوایل دهه 1980 ، پارادایم مطرح در حوزه مدیریت بخش دولتی بود. اما با ظاهر شدن ابعاد منفی و نقاط ضعف آن، در همین سالها در كشورهای انگلیس و آمریكا، پارادایم دیگری به‌نام مدیریت دولتی نوین، تولد خود را اعلام داشت و "خصوصی سازی و پیمانكاری" را شعار اصلی خود قرار داد. اما وعده و عیدهای این جریان فكری نیز در بسیاری از كشورها حتی در كشورهای مبدع آن، سرابی بیش نبود و بزودی مشخص شدند این پارادایم نیز قادر نیست خیر ورفاه مناسب و عادلانه‌ای برای شهروندان فراهم سازد. پس بشر مجددا در جستجوی پارادایم های دیگری برآمد. ظهور " خدمات عمومی نوین " (New Public Services) و حكمرانی خوب از جمله آنهاست. ( البته اگر بتوان با توجه به تعریف پارادایم، آنها را پارادایم نامید). در ادامه، با توجه به كمتر شناخته بودن مدیریت دولتی نوین، توضیح مختصری درباره آن ارائه می شود و سپس به مبحث اصلی خود یعنی حكمرانی خوب باز خواهیم گشت.

واژه مدیریت دولتی نوین (NPM) اولین بار توسط لوئیس گان و كریستوفر هود در اواسط دهه 1980 مطرح شد. مدیریت دولتی نوین در ركود اقتصادی زاده شد. از آن زمان تاكنون، نقش مدیریت دولتی نوین در بخش دولتی تغییرات چشمگیری یافته است. رویكرد های ناپخته اتخاذ شده به سمت مدیریت دولتی نوین در اواخر دهه 1980و دهه 1990، كه بر خصوصی سازی، بازارهای داخلی، مناقصه رقابتی، شاخصهای عملكردی در سطح سازمان و تشویق عملكرد تأ كید داشتند، خصوصا" در كشورهایی كه این رویكردها را خیلی مشتاقانه و مصرانه استفاده می‌كردند- نظیر انگلستان و نیوزلند - بزودی از جریان اصلی خود خارج شدند. با اینحال مدیریت دولتی نوین ، موفقیتهای چندی را در برخی كشورهای انگلوساكسون بدست آورد. در حال حاضر در بخشهای مختلف جهان اشكال مختلفی از مدیریت عملكرد، اقتصادهای تركیبی و ساختارهای غیرمتمركز مدیریتی دیده می شود و سبب بهبود تشكیلات دولت و سیستم های ارائه خدمات دولتی در این دسته از كشورها شده است. با این‌حال در همان زمان، نگرانی جدیدی درباره حكمرانی در جهان غرب شكل گرفت. در بخش خصوصی، این نگرانی برخاسته از تاراج محیط، فساد، سوء استفاده از قدرت انحصاری و حقوق های بالای پرداختی به مدیران اجرایی و اعضای هیئت مدیره و در بخش دولتی، این نگرانی برخاسته از شناسایی و كشف فساد و فعالیتهای غیراخلاقی بود. در واقع، دولتها به این واقعیت تلخ آگاهی یافتند كه آنها در معرض از دست دادن همان اندك مشروعیت باقی مانده خود هستند، زیرا شهروندان، بطور چشمگیری اعتماد خود را نسبت به دولت در مفهوم عام و مقامات دولتی در مفهوم خاص از دست داده بودند.
تعریف حكمرانی
حكمرانی را می‌توان "نفوذ هدایت شده در فرایند های اجتماعی" تعریف كرد كه مكانیسم های مختلفی در آن درگیر هستند، برخی از این مكانیسم ها بسیار پیچیده اند و فقط از بازیگران بخش دولتی سرچشمه نمی گیرند. پس جای تعجب نیست كه واژه حكمرانی تبدیل به یك شعار در سالیان اخیر شده و در محیط های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است.
ارائه تعریفی از حكمرانی، چالشی، ظریف و پیچیده است. به‌نظر می رسد اگر بخواهیم با مفهوم حكمرانی بخوبی آشنا شویم باید بفهمیم كه حكمرانی، چیست. حكمرانی مشابه دولت نیست. حكمرانی موضوعی است درباره نحوه تعامل دولتها و سایر سازمانهای اجتماعی با یكدیگر، نحوه ارتباط اینها با شهروندان و نحوه اتخاذ تصمیمات در جهانی پیچیده. حكمرانی فرایندی است كه از آن طریق جوامع یا سازمانها تصمیمات مهم خود را اتخاذ و مشخص می كنند چه كسانی در این فرایند درگیر شوند و چگونه وظیفه خود را به انجام برسانند. سیستم حكمرانی، چارچوبی است كه فرایند متكی بر آن است. بدین معنی كه مجموعه ای از توافقات، رویه ها، قرارداد ها و سیاستها مشخص می‌كنند كه قدرت در دست چه كسی باشد، تصمیمات چگونه اتخاذ كردند و وظایف چگونه انجام و ادا می‌شود.
مفهوم حكمرانی را می توان در سطوح مختلفی چون سطح جهانی، ملی، سازمانی و جوامع محلی مورد استفاده قرار داد. چهار بخش اصلی جامعه كه می توانند هر یك به نوبه خود در انجام امور انجام وظیفه كنند، عبارتند از: كسب و كار، مؤسسات جامعه مدنی(شامل سازمانهای داوطلب و بخش غیر انتفاعی)، دولت و رسانه.
این بخشها با یكدیگر تداخل دارند. اندازه هر یك از این بخشها ممكن است در كشورهای مختلف، متفاوت باشد. مثلا" در كشوری ممكن است بخش نظامی و یا یك حزب سیاسی، بخش اعظم فضا را اشغال كرده باشد. در این شرایط نقش دولت كم رنگتر خواهد بود. در بسیاری از كشورها، قدرت در سطح مرزهای این بخشها توزیع می‌شود. در بعضی كشورها اندازه بخش خصوصی در حال گسترش بوده و برخی از وظایف دولت به كسب و كارهای خصوصی سپرده شده است.
بسیاری از صاحبنظران حكمرانی معتقدند كه این واژه مرتبط با اتخاذ تصمیماتی درباره جهت و هدایت است. یكی از تعارف ارائه شده در خصوص حكمرانی آن‌را بدین صورت تعریف می‌كند: حكمرانی، هنر هدایت جوامع و سازمانهاست. اینكه واژه هدایت كردن واژه مناسبی هست یا نه، پاسخ مناسبی وجود ندارد. اما این نكته مشخص است كه حكمرانی شامل تعاملات بین ساختارها، فرایند ها و سنتهایی می شود كه نحوه اعمال قدرت، نحوه اتخاذ تصمیمات و نحوه اظهار نظر شهروندان و سایر ذی نفعان را مشخص می كند. اساسا" حكمرانی درباره قدرت، روابط و پاسخگویی است؛ چه كسی صاحب نفوذ است، چه كسی تصمیم می گیرد و تصمیم گیران چگونه پاسخگو باقی می مانند.
لوئیس فرچه دیدگاهی دربار? حكمرانی دولتی ارائه كرده و معتقد است كه حكمرانی فرایندی است كه از آن طریق مؤسسات، كسب و كارها و گروههای شهروندی، علائق خود را بیان می‌كنند، درباره حقوق و تعهدات خود را اعمال نظر كرده و تفاوتهای خود را تعدیل می كنند.
یكی دیگر از تعاریف حكمرانی عبارت است از: وضع فرایند‌ها، ساختار‌ها و مقررات رسمی و غیررسمی كه به تعریف روشهایی می پردازند كه بدان وسیله افراد و سازمانها می توانند بر تصمیماتی كه بر رفاه و كیفیت زندگی آنها تأ ثیر می گذارند، اعمال قدرت كنند.
همانگونه كه از این تعریف بر می آید، حكمرانی خوب، به چیزی بیشتر از دولت خوب نیازمند است. سایر بازیگران نیز نظیر كسب و كارها و رسانه، در بهبود و كیفیت زندگی و رفاه كلی گروههای مختلف ذی نفعان تأثیرگذارند. در واقع، حكمرانی بطور كلی شامل شش گروه از ذی نفعان می‌شود كه عبارتند از: شهروندان، سازمانهای داوطلب، كسب وكار، رسانه، سطوح بالاتر دولت و پارلمان بعلاوه سطوح بین المللی و مقامات دولتی.
حكمرانی متوجه نحو? اعمال قدرت بین بخشهای مختلف جامعه با منافع مختلف است، به‌گونه ای كه آزادیهای مرسوم فراهم شود، تجارت رونق گیرد و فرهنگ و هنرهای مختلف امكان رشد پیدا كنند. پس، حكمرانی به خودی خود مهم است، زیرا شرایط لازم- برای انجام كارهایی كه مردم ارزش فوق العاده ای برای آنها قائلند فراهم می كند، نظیر آزادی فردی (آزادیهای اجتماعی، مذهبی، كسب و كارها، و...)، حكمرانی قانون و...‌‌ . در عین حال، حكمرانی كور? راهی است برای نیل به پیامد ها و شرایط دلخواه. حكمرانی خوب را می‌توان به‌عنوان مدلی از حكمرانی تعریف كرد كه منجر به نتایج اقتصادی و اجتماعی دلخواه شهروندان می شود. ساختارها و روابط نهادی، نه فقط در درون دولت، بلكه بین دولتها و سایر بخشهای جامعه، می توانند تأثیری تعیین كننده روی پیامدها و نتایج داشته باشند.
بعلاوه، هر چند كه دولت، تأثیر مهمی روی بسیاری از مسائل مورد توجه جامعه دارد، با این‌حال، دولت تنها یكی از عوامل تأ ثیر گذار است.
دلایل توجه به حكمرانی
دولتها در آغاز قرن 21، با چالشهای جدیدی مواجه شده اند. از جمله:
1) در عصر جهانی شدن، دولتها باید واكنش فعالانه ای به فرصتهای مثبت اقتصادی و واكنشهای تدافعی نسبت به فشارهای منفی اقتصادی از خود نشان دهند.
2) بروز تغییرات جمعیتی در اكثر كشورها، بر دولتها به‌عنوان كارفرما و فراهم كنند? خدمات تأ ثیر گذاشته است. جمعیت اكثر كشورها، مسن‌تر شده است و این جمعیت مسن، خواهان خدمات اجتماعی بیشتری است. همچنین، سازمانهای دولتی باید برای استخدام افراد ماهر و با انگیزه با سازمانهای غیر انتفاعی و كارفرمایان خصوصی رقابت كند. خصوصا" اینكه سطح دستمزد ها در بخش دولتی نسبت به بخش خصوصی پایین‌تر است. پس، سازمانهای دولتی باید مشوقهای غیر پولی دیگری برای استخدام و حفظ كاركنان با عملكرد بالا شناسایی كنند و این چالشی بزرگ برای آنها خواهد بود.
3) بخش دولتی با انتظارات جدید شهروندان تحصیل كرده روبرو خواهد بود. بدین معنی كه شهروندان، انتظار دریافت خدمات با كیفیت بالاتری را خواهند داشت. بنابراین دولتها باید قابلیت هایی برای شهروندان و ذی نفعان فراهم آورند تا آنها بتوانند در موضوعات عمومی مشاركت فعالتری داشته باشند.
4) و نهایتا"، انتظارات پرسنل سازمانها تغییر كرده است و پاسخگویی به این انتظارات، شرایط جدیدی را می طلبد.
پاسخگویی به این چالشها نیازمند برخورداری از حكمرانی صحیح در سطح كلان جامعه است.


تفاوت حاكمیت دولت با حكمرانی خوب
حكمرانی واژه ای است كه از اوایل دهه 1990 رایج شد و معمولا" مشابه با دولت و به جای آن مورد استفاده قرار گرفته است. فرهنگ فشرده آكسفورد دولت را به‌عنوان مجموعه ای از نهاد های تشكیل شده از افراد كه، یك اداره و یا وزارتخانه را هدایت و اداره می كنند، تعریف می‌كند. این فرهنگ همچنین دولت را به‌عنوان عمل "روش حكومت كردن" تعریف می كند. این فرهنگ تعریف بسیار مشابهی برای حكمرانی ارائه می دهد كه عبارت است از: "عمل، روش، حقیقت و یا وظیفه حكومت كردن، نفوذ و كنترل". همانگونه كه مشاهده می شود، این دو واژه بسیار گمراه كننده و مبهم اند.
اما این ابهام در كاربرد این‌دو واژه، پیامد های نامناسبی را به‌همراه خواهد داشت. نتیجه آن خواهد بود كه مسائل مربوط به خط مشی، بی چون و چرا تبدیل به یك مسئله دولتی می شود. پیامد منطقی این موضوع، چنین خواهد بود كه مسئولیت رسیدگی به این مسئله ضرورتا" بر دوش دولت قرار می‌گیرد و راههای دیگر برای پرداختن به مسئله و یا بخشهای دیگر جامعه كه باید در پرداختن به مسئله از خود ابتكاراتی بروز دهند، مد نظر قرار نخواهند گرفت پس، یكی دانستن دولت با حكمرانی، روشهای شناسایی مسئله را محدود خواهد كرد و باعث گمراه شدن فرد در شناسایی استراتژی های مختلفی می شوند كه برای برطرف كردن مشكل، در دسترس و مناسب خواهند بود. بطور خلاصه، وجود ابهام در واژه شناسی مرتبط با حكمرانی می تواند پیامد های اجرایی مهمی در پی داشته باشد. این امر ممكن است بر تعریف مسئله و نحو? تجزیه و تحلیل خط مشی رفع آن تأ ثیر بگذارد.
زمانی كه دولت در نظرشهروندان به‌عنوان نهادی مستقل مطرح می‌شود (به جای اینكه یك فرایند باشد)، نیاز به حكمرانی به‌عنوان مفهومی جدای از دولت خود را آشكار می نماید. گفته می شود كه در آتن باستان كه به‌عنوان مهد دموكراسی شناخته شده است، شهروندان در بازار شهر همدیگر را ملاقات می كردند تا به مسائل مورد توجه جامعه و نحو? رفع آن بپردازند. در چنین شرایطی، دولت فرایندی بود برای پرداختن به مسائل و رفع آن. با این‌حال، امروزه دولت بندرت به‌عنوان یك فرایند تعریف می شود، بلكه بعنوان یك نهاد و یا مجموعه ای از نهادها نگریسته می‌شود و تنها یكی از چندین بازیگر اصلی در اجتماع است. زمانی‌كه دولت قادر به انجام كاری نباشد، سایر عاملان و بازیگران، ممكن است وارد عمل شوند و آن كار را انجام می دهند. مثلا" شهروندان با یكدیگر تصمیم بگیرند تا شهر خود را تمیز كنند.
مشاركتهایی كه مردم از آن سود می‌برند می تواند شهروندان، مقامات دولتی و كسب و كارها را با یكدیگر هماهنگ كند، تا به برخی مسائل عمومی بپردازند و آنها را بر طرف كنند. امروز، دولتها اشكال مختلف مشاركت را تجربه می‌كنند كه در آن، سیاستمداران یا دولتمردان، با سایر بخشهای جامعه، قدرت را به اشتراك می گذارند. این اشكال مختلف مشاركت به دلایل مختلف شكل می گیرند. جامعه به این نكته پی برده است كه هر گروه، سهم و نقش خاصی در برطرف ساختن یك مسئله پیچیده دارد و یا اینكه، دولتها تمایل دارند به سرمایه كسب و كارها، دسترسی یابند. عمومیت یافتن چنین روابطی، این سوال را پیش آورده است كه: چه كسی باید در چه كاری مشاركت داده و درگیر شود؟ به‌عنوان مثال: برخی این سوال را مطرح می كنند كه دولت تا چه اندازه باید با حوزه‌های مختلف در زمینه هایی كه نفع عمومی مطرح است مثل آموزش و پرورش و یا بهداشت، مشاركت كند؟
پروفسور دونالد كتل در كتاب خود باعنوان تغییر حكمرانی( Transformations of governance) مباحثی را در خصوص تمایز بین دولت و حكمرانی ارائه می دهد. دولت یك فراساختار نهادی (Institutional superstructure) است كه جامعه برای تبدیل سیاستها به خط مشی ها و قانون مورد استفاده قرار می دهد. حكمرانی، پیامد (نتیجه) تعامل دولت، خدمات عمومی و شهروندان از طریق فرایند سیاسی، توسعه خط مشی، طراحی برنامه و ارائه خدمت است.
دولتها، نهادهای خاصی هستند كه در حكمرانی مشاركت دارند. دولتهایی كه نماینده مردمند، در جستجوی حمایت شهروندان هستند. با این‌حال، این دولتها نیازمند مشاركت فعال كاركنان خود هستند. حكمرانی، نتیجه سیاستها، خط مشی ها و برنامه هاست.
در اصل، مفهوم حكمرانی را می توان برای اشكال مختلف اقدامات اشتراكی مورد استفاده قرار داد. حكمرانی متوجه ابعاد استراتژیك تر هدایت است، یعنی اتخاذ تصمیمات كلان‌تر در خصوص نحوه هدایت و نقشها. به‌عبارت دیگر، حكمرانی فقط متوجه این سوال نیست كه" به كجا برویم" بلكه در پی پاسخگویی به این سوالات نیز هست: چه كسی باید در تصمیم گیری دخیل باشد؟ و با چه ظرفیتی؟ مفهوم حكمرانی در چهارسطح زیر مطرح است:
1) حكمرانی در فضای جهانی، كه با مسائل فراتر از حوزه دولتهای ملی سروكار دارد.
2) حكمرانی در فضای ملی، یعنی درون یك كشور. این سطح خود دارای سطوح زیر است: سطح ملی، استانی، شهری و محلی.
3) حكمرانی در فضای سازمان یا حكمرانی سازمانی. این سطح شامل فعالیتهای مختلف سازمانها می شود كه معمولا" باید در برابر هیأت مدیره پاسخگو باشد. برخی از این سازمانها خصوصی اند (نظیر شركتهای تجاری خصوصی) و برخی دیگر دولتی نظیر (بیمارستانها، مدرسه‌ها، شركتهای دولتی و...).
4) حكمرانی در فضای جوامع محلی، كه این سطح شامل فعالیتهایی در سطح محلی می شود.

std testing near me
1396/04/4 21:54
ریشه از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب در آیا نه کار درست با من
پس از برخی از زمان. جایی درون پاراگراف شما قادر به من مؤمن اما تنها برای کوتاه در حالی که.
من با این حال کردم مشکل خود را با
فراز در مفروضات و شما ممکن است
را سادگی به پر همه کسانی شکاف.
در صورتی که شما که می توانید
انجام من می مطمئنا بود در گم.
anabelkrumm.wordpress.com
1396/03/2 02:57
Tremendous issues here. I'm very happy to see your
post. Thank you so much and I'm looking ahead to touch you.

Will you kindly drop me a e-mail?
BHW
1396/01/22 09:59
This excellent website certainly has all of the information and facts I
needed about this subject and didn't know who to ask.
پرستو امینی
1390/09/22 16:39
سلام داشتم وب گردی میکردم که رسیدم به وبلاگ شما جالبه که منم دانشجویه مدیریت دولتی پیام نورم حتما به وبلاگ ما هم سر بزنین ونظر بدین
راستی یه مطلب راجع به مدیریت نوشتم حتما بخونید و اظهار نظر کنین.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

دریافت کد تاریخ شمسی

درباره وبلاگ

در كارهای كارمند بنگر و چون آنان را آزمایش كردی به كار گیر، نه از راه بخشش و خودكامگی؛ بطور دلخواه اینان را از میان اهل تجربه تعیین نما، زیرا آنها در سنجش عواقب كارها بیناترند.

حضرت علی (ع)
مدیر وبلاگ : ابراهیم براتی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

دریافت کد جدول لیگ برتر فوتبال ایران و جهان

// setTimeout(function () { // GetMihanBlogShowAds(); // }, 1000);